
Cegerxwîn, bi navê xwe yê tevahî Şêxmûs Hesen, yek ji mezintirîn û navdartirîn helbestvanên Kurd ên sedsala bîstan bû. Di sala 1903’an de li herêma Mêrdînê ji dayik bû û jiyana xwe ji bo edebiyatê, ziman û parastina maf û azadiya gelê Kurd terxan kir. Helbestên wî tijî evîna Kurdistanê, azadî, dadperwerî û rexnekirina zulm û zordariyê ne. Cegerxwîn bi zimanê Kurdî yê Kurmancî dinivîsand û bandoreke mezin li ser edebiyata Kurdî danî. Dîwanên helbestên wî heta niha jî di nav Kurdan de bi nirx û evîndarî tên xwendin.
جگەرخوێن، بە ناوی تەواوی شێخموس حەسەن، یەکێک بوو لە گەورەترین و ناسراوترین شاعیرانی کورد لە سەدەی بیستەمدا. لە ساڵی ١٩٠٣ لە ناوچەی ماردین لەدایک بوو و ژیانی خۆی تەرخان کرد بۆ ئەدەب، زمان و بەرگری لە ماف و ئازادیی گەلی کورد. هۆنراوەکانی پڕن لە خۆشەویستی کوردستان، ئازادی، دادپەروەری و ڕەخنە لە زوڵم و ستەم. جگەرخوێن بە زمانی کوردیی کورمانجی نووسی و کاریگەرییەکی گەورەی لەسەر ئەدەبی کوردی دانا. دیوانە شیعرییەکانی تا ئێستا لە ناو کورداندا بە نرخ و .خۆشەویستییەوە دەخوێندرێنەوە


