سەبری ڤورال شاعیرێکی کوردیی نوێخوازە کە بە زمانی کوردی- کرمانجی دەنووسێت. لە ساڵی ١٩٦٨ لە دێریک لە ڕۆژاوای کوردستان لەدایک بوو. خوێندنی سەرەتایی، ناوەندی و ئامادەیی لە دێریک تەواو کرد و لە ساڵانی ١٩٨٣ و ١٩٨٤ بۆ خوێندنی زانکۆ چووە ئەسکیشەهیر

لە سەرەتای گەنجییدا دڵی بە شیعر و جوانییەکانی زمان ڕاکێشرا و خوێندنەوەی شیعرەکانی مەلا جزیری، فەقی تەیران، بابا تاهیری هەمەدانی، ئەحمەدێ خانی و جگەڕخوێن کاریگەرییەکی گرنگی لەسەر گەشەکردنی بیر و شێوازی شیعریی دانا. لە ساڵی ١٩٩٠ بە خوێندنەوەی شیعرەکانی مەلا جزیری زیاتر ناسیاوی لەگەڵ ئەدەبی کوردی پەیدا کرد

لە شیعرەکانی سەبری ڤورالدا بابەتەکانی خۆشەویستی، ئازادی، نیشتمان، دووری، یادەوەری، ئازاری مرۆڤ و برینەکانی کۆمەڵگە بە شێوەیەکی هەستیار و وێنەدار دەردەکەون. زۆرێک لە شیعرەکانی لە گۆڤارە کوردییەکاندا بڵاوکراونەتەوە. لە بەرهەمە چاپکراوەکانی «بلیووری کەر» و «وەسیەتەکانی قەفیلی» هەن

Sebrî Vural helbestvanekî Kurd e ku bi zimanê Kurdi -Kurmancî dinivîse. Ew di sala 1968an de li Dêrikê ji dayik bûye. Dibistana seretayî, navîn û lîseyê li Dêrikê xwendiye û di salên 1983 û 1984an de ji bo xwendina zanîngehê çûye Eskişehirê.

Di temenê xwe yê ciwantiyê de eleqeya wî bi helbestê zêde bû. Helbestên Melayê Cizîrî, Feqiyê Teyran, Baba Tahirê Hemedanî, Ehmedê Xanî û Cegerxwîn bandoreke girîng li ser wî kirin. Bi taybetî di sala 1990an de, bi xwendina helbestên Melayê Cizîrî, eleqeya wî bi helbesta Kurdî kûrtir bû.

Di helbestên Sebrî Vural de mijarên evîn, azadî, welat, bîranîn, dûrî, êşên mirovan û birînên civakê bi zimanekî hestyar û wêneyên xurt tên pêşkêşkirin. Gelek helbestên wî di kovar û rojnameyên Kurdî de hatine weşandin. Ji berhemên wî yên çapkirî «Bilûra Kerr» û «Wesyetên Qefilî» ne.


تورکە میر یەکێکە لە شاعیرە دیارەکانی ئەدەبی کلاسیکی کوردیی ناوچەی لۆڕستان و بە تایبەتی بە شێوەزاری لەکی شیعری نووسیوە. لەبارەی ژیان و ساڵەکانی لەدایکبوون و کۆچی دواییی ئەو زانیارییە تەواو و یەکگرتووەکان زۆر کەمە؛ بەڵام سەرچاوەکان ئەو بە شاعیرێکی سەدەی هەژدەی زایینی دادەنێن

تورکە میر لە شیعرەکانیدا بابەتەکانی خۆشەویستی، جوانی، ڕووحانیەت، ئایین و سروشت بە شێوەیەکی دەوڵەمەند و وێنەدار دەخاتەڕوو. یەکێک لە تایبەتمەندییە گرنگەکانی شیعرەکانی، بەکارهێنانی وێنە و وەسفی وردی جوانیی سروشت و دڵدارییە. هەروەها بەشێک لە هۆنراوەکانی ڕەنگی نیایش و ستایشی خودایی هەیە

یەکێک لە هۆنراوە بەناوبانگەکانی، کە ناسنامەی کوردیی خۆی تێدا بە ڕوونی دەردەبڕێت، بە وشەی «تورکە میر، نە تورک و نە عەرەب…» دەست پێدەکات. لەم هۆنراوەیەدا شاعیر خۆی بە کوردێک دەناسێنێت و لە خوێنەر داوای لێبوردن دەکات لە هەڵە و کەموکوڕییەکانی نووسین و زمان

بەهۆی شێوازی تایبەت و بەکارهێنانی زمانی لەکی، تورکە میر شوێنێکی دیار لە مێژووی ئەدەبی کوردیی ناوچەی لۆڕستان هەیە

Turkemîr yek ji helbestvanên navdar ên edebiyata klasîk a Kurdî ya herêma Loristanê ye û bi taybetî bi zaravayê Lekî helbest nivîsandiye. Li ser jiyan, sala jidayikbûn û mirina wî agahiyên yekgirtî û têra xwe kêm in; lê çavkaniyan wî bi helbestvanekî sedsala hejdehan a zayînî nas dikin.

Di helbestên Turkemîr de mijarên evîn, bedewî, ruhaniyet, ol û xwezayê bi awayekî dewlemend û wêneyî tên pêşkêşkirin. Di hin helbestên wî de wesfa bedewiya xwezayê û evîna dil bi zimanekî hestyar û hunerî tê dîtin. Herwiha beşek ji helbestên wî rengê münacat û pesindana Xwedê hene.

Yek ji helbestên wî yên herî navdar bi gotina «Turkemîr ne Tirko ne Ereb…» dest pê dike. Di vê helbestê de helbestvan bi awayekî eşkere xwe wekî Kurd nas dike û ji xwendevanan dixwaze ku ji şaşî û kêmasiyên nivîs û zimanê wî bibihûrin. Ev helbest ji bo nîşandana nasnameya Kurdî ya wî girîng e.

Bi taybetiya şêwaza wî û bikaranîna zimanê Lekî, Turkemîr di dîroka edebiyata Kurdî ya herêma Loristanê de cihê taybet heye.


سەید کامیلی ئیمامی، بە ناوی هونەری ئاوات، شاعیر و خوێندەوار و نیشتمانپەروەرێکی کوردی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بوو. ئەو ساڵی 1903 لە گوندی زەنبیل، سەر بە بۆکان، لەدایک بوو. لە خێزانێکی ئایینی و خوێندەوار پەروەردە بوو و لەلایەن چەندین مامۆستای ئایینی ناوچەکە خوێندنی کرد. هەروەها ماوەیەک لەلای مامی، حاجی بابە شێخ، کە دواتر بووە وەزیری کۆماری کوردستان، خوێندوویەتی

ئیمامی لە ژیانی خۆیدا چالاکیی نیشتمانپەروەرانەی هەبوو و لە ساڵی 1946 بەهۆی هەڵوێستی سیاسی و نیشتمانپەروەرانەیەوە دەستگیر کرا و نزیکەی دوو ساڵ لە زیندانەکانی بۆکان، سەقز، ورمێ و مەهاباد بەسەر برد

لە شیعرەکانی ئاواتدا خۆشەویستی، سروشت، نیشتمان، ئازادی و هەستە مرۆییەکان بە شێوەیەکی هەستیار دەردەکەون. دیوانێکی شیعری لە پاش خۆی بەجێهێشتووە و بەرهەمەکانی لە مێژووی شیعری نوێی کوردیی موکریدا شوێنێکی دیاریان هەیە. سەید کامیلی ئیمامی لە 27-08-1989 لە بۆکان کۆچی دوایی کرد

Seyid Kamîl Îmamî — Kurmancî

Seyid Kamîl Îmamî, bi navê hunerî Awat, helbestvan, zanyar û welatparêzekî Kurd ji Rojhilatê Kurdistanê bû. Ew di sala 1903an de li gundê Zenbilê, girêdayî Bokanê, ji dayik bû. Di malbateke olî û xwendevar de mezin bû û li cem gelek mamosteyên olî yên navçeyê xwendiye. Herwiha demekê li cem mamê xwe, Hacî Babê Şêx, ku paşê bû Wezîrê Komara Kurdistanê, xwendiye.

Îmamî di jiyana xwe de çalakiyên welatparêzanî kirin û di sala 1946an de ji ber helwestên xwe yên siyasî û neteweyî hate girtin. Ew nêzîkî du salan di zindanên Bokan, Seqiz, Wirme û Mehabadê de ma.

Di helbestên Awat de evîn, xweza, welat, azadî û hestên mirovan bi awayekî hestyar tên pêşkêşkirin. Dîwanek ji helbestên wî piştî mirina wî hatiye berhevkirin û çapkirin. Helbestên wî di dîroka helbesta nûjen a Kurdî ya Mukriyan de cihekî girîng digirin. Seyid Kamîl Îmamî di 27-08-1989an de li Bokanê koça dawiyê kir. (Kurdipedia)


کامەران موکری، بە ناوی تەواوی محەممەد ئەحمەد تەها، شاعیر و چیرۆکنووسێکی کورد بوو. ساڵی ١٩٢٩ لە گەڕەکی دەرگەزێن لە شاری سلێمانی لەدایک بوو. ساڵی ١٩٥٤ دەستی بە نووسینی هەڵبەست کرد و لە ساڵی ١٩٥٧ ناوی «کامەران»ی وەک نازناوی شیعری هەڵبژارد، دواتر «موکری»ی بۆ زیاد کرد، چونکە ڕەچەڵەکی خێزانەکەی لە ناوچەی موکریان بوو

کامەران موکری لە چالاکییە کۆمەڵایەتی و خۆپیشاندانەکانی سلێمانی لەو سەردەمەدا بەشداریی کردووە. هەروەها بەهۆی توانای ئەدەبی و لێهاتوویی لە وانەوتنەوە، بۆ ماوەیەکی درێژ وەک مامۆستای ئەدەب لە بەشی کوردی زانکۆی سلێمانی و دواتر لە زانکۆی سەڵاحەدین کاری کردووە

لە ژیانی خۆیدا حەوت دیوانی هەڵبەستی چاپ کراون، لەوانە «ئاشتی»، «دیاری»، «ئاگر و ژیلە» و «گوڵاڵە سوورە». دوای کۆچی دوایی، لە ساڵی ١٩٨٧ کۆی هەڵبەستەکانی لە کتێبێکدا بە ناوی «کامەران موکری» بڵاوکرایەوە

کامەران موکری لە ٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٦ لە هەولێر کۆچی دوایی کرد و لە ٨ی کانوونی یەکەم لە سلێمانی بەخاک سپێردرا

Kamêran Mukrî, bi navê tam Mihemed Ehmed Teha, helbestvan û çîroknivîsekî Kurd bû. Ew di sala 1929an de li taxa Dergazînê ya bajarê Silêmaniyê ji dayik bû. Di sala 1954an de dest bi nivîsandina helbestan kir û di sala 1957an de navê «Kamêran» wekî navê hunerî hilbijart. Paşê navê «Mukrî» jî li ser navê xwe zêde kir, ji ber ku eslê malbata wî ji herêma Mukriyanê bû. (Kurdipedia)

Kamêran Mukrî di çalakiyên civakî û xwepêşandanên Silêmaniyê yên wê serdemê de beşdar bû. Ji ber jêhatîbûna xwe ya edebî û şiyana xwe di mamostetiyê de, demeke dirêj wekî mamosteyê edebiyatê li Beşa Kurdî ya Zanîngeha Silêmaniyê û paşê li Zanîngeha Selahaddînê xebitî. (Kurdipedia)

Di jiyana wî de heft dîwanên helbestan hatin çapkirin. Di nav berhemên wî de «Aştî», «Diyarî», «Agir û Jîl» û «Gulaleya Sor» tên naskirin. Piştî mirina wî, di sala 1987an de hemû helbestên wî di pirtûkekê bi navê «Kamêran Mukrî» de hatin berhevkirin û çapkirin. (Kurdipedia)

Kamêran Mukrî di 7ê Kanûna Yekem a 1986an de li Hewlêrê koça dawiyê kir û di 8ê Kanûna Yekem de li Silêmaniyê hate veşartin. (Kurdipedia)